Bilgisayarında bir program çalıştırdığında perde arkasında tam olarak neler olduğunu merak ediyor musun? Multiprocessing, system call, hardware interrupt, bellek yönetimi ve Linux'un executable dosyaları nasıl yüklediğini bu teknik anlatıda adım adım öğren.
Uyarlama: Emircan Demir · Asıl eser: Lexi Mattick & Hack Club · Mart 2026
Bilgisayarlarla pek çok şey yaptım, ama bilgimde hep bir boşluk vardı: Bilgisayarında bir program çalıştırdığında tam olarak ne oluyor? Bu soruya takılıp kalıyordum; gerekli low-level bilginin büyük kısmına sahiptim ama parçaları bir araya getirmekte zorlanıyordum. Programlar gerçekten doğrudan CPU üzerinde mi çalışıyor, yoksa arada başka şeyler mi oluyor? Syscall’ları kullanıyordum ama bunlar nasıl çalışıyordu? Aslında neydiler? Birden fazla program aynı anda nasıl çalışabiliyordu?
Sonunda dayanamadım ve olabildiğince çok şeyi çözmeye koyuldum. Üniversiteye gitmiyorsan bu konuda derli toplu sistem kaynağı pek yok; bu yüzden kalite seviyesi değişen, bazen de birbiriyle çelişen tonla kaynağı taramak zorunda kaldım. Birkaç haftalık araştırma ve neredeyse 40 sayfalık nottan sonra, bilgisayarların açılıştan program yürütmeye kadar nasıl çalıştığına dair çok daha sağlam bir zihinsel modele sahip olduğumu düşünüyorum. Ben bunları öğrenirken elimde böyle bir yazı olmasını çok isterdim, o yüzden keşke biri benim için yazsaydı dediğim makaleyi şimdi ben yazıyorum.
Bir şeyi ancak başka birine açıklayabildiğinde gerçekten anladığını söylerler ya, biraz da o hesap.
Acelen mi var? Zaten bunları bildiğini mi sanıyorsun?
3. bölüme geç; Linus Torvalds’ın kendisi değilsen muhtemelen yeni bir şey öğreneceksin.
